Η κλινική εικόνα της ΔΕΠ-Υ διαφέρει από παιδί σε παιδί. Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις που εμφανίζονται όλα τα συμπτώματα σε έντονο βαθμό, ενώ υπάρχει διαφοροποιήση της έντασης συμπτωμάτων και διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας και από ώρα σε ώρα.
Τα κύρια χαρακτηριστικά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας και/ή παρορμητικότητας-υπερκινητικότητας, σε βαθμό δυσανάλογο με την ηλικία τους. Το αποτέλεσμα της εκδήλωσης των συμπτωμάτων αυτών είναι να εμφανίζουν περιορισμένες ικανότητες για συγκέντρωση της προσοχής, αναστολή των παρορμήσεών και ρύθμιση της συμπεριφοράς τους, σύμφωνα με συγκεκριμένους κανόνες.
Το μέσο παιδί μπορεί να είναι ζωηρό, αλλά μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του, σε αντίθεση με το παιδί με ΔΕΠ-Υ το οποίο δεν μπορεί να ρυθμίσει σωστά τη συμπεριφορά του.
Τα συμπτώματα που εμφανίζει ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ χωρίζονται σε:
Α) Πρωτογενή συμπτώματα: διάσπαση προσοχής, αυθόρμητες κινήσεις και υπερκινητικότητα.
Β) Δευτερογενή συμπτώματα: δυσκολίες στην συμπεριφορά, σχολική αποτυχία, άλλες μαθησιακές δυσκολίες, έλλειψη φίλων, έλλειψη κοινωνικών σχέσεων και χαμηλή αυτοπεποίθηση.
Α. Ελλειμματική προσοχή- Απροσεξία- Διάσπαση Προσοχής:
· Δεν μπορεί να εστιάσει την προσοχή του σε λεπτομέρειες
· Κάνει λάθη απροσεξίας στις εργασίες του σχολείου.
· Δεν μπορεί να οργανώσει τις εργασίες του
· Αδιαφορεί για τις οδηγίες που του δίνονται σε σχολικές εργασίες, καθημερινές εργασίες και γενικά καθήκοντα που έχει αναλάβει (χωρίς όλα αυτά να οφείλονται σε αντιδραστική συμπεριφορά ή αδυναμία κατανόησης των οδηγιών) ή δυσκολεύονται να τις ακολουθήσει.
· Δίνει την εντύπωση ότι δεν ακούει, όταν κάποιος του απευθύνει το λόγο
· Η Απροσεξία παρουσιάζεται σε έντονο βαθμό, σε βαρετές και επαναλαμβανόμενες εργασίες (σχολικά μαθήματα ή μικροδουλειές στο σπίτι), ενώ δε διατηρεί εύκολα την προσοχή του όταν ασχολείται με κάτι ή όταν παίζει.
· Χάνει αντικείμενα που είναι απαραίτητα για εργασίες-δραστηριότητες
· Αποσπάται εύκολα η προσοχή του εξαιτίας εξωτερικών ερεθισμάτων
· Δεν δείχνει προθυμία να ασχοληθεί με εργασίες που απαιτούν έντονη διανοητική δραστηριότητα
· Δυσκολεύεται να αρχίσει & να ολοκληρώσει μια σχολική εργασία ή άλλες δραστηριότητες.
· Δείχνει υπερβολικά ανοργάνωτο
· Ξεχνά πολύ εύκολα σε σχέση με την ηλικία.
Β. Υπερκινητικότητα Υπερκινητικότητα - Υπερδραστηριότητα:
· Βρίσκεται σε συνεχή διέγερση.
· Συνεχώς μεταπηδά από μια δραστηριότητα σε άλλη.
· Δυσκολεύεται να πάρει μέρος σε δραστηριότητες ή να παίξει με ηρεμία
· Υπερβολική νευρικότητα και υπερκινητικότητα σε χώρους που τέτοια συμπεριφορά κρίνεται ακατάλληλη (π.χ. τάξη). (Παίζει νευρικά με τα χέρια του, στριφογυρίζει αμήχανα στη θέση του, κουνάει τα πόδια, τρέχει, πηδά, σκαρφαλώνει, σηκώνεται από τη θέση ή το θρανίο του σε χώρους όπου δεν πρέπει να μετακινηθεί, δε θέλει να μένει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ένα μέρος, δυσκολία να ασχοληθεί με την ίδια δραστηριότητα για πολύ ώρα)
· Κάνει συνεχώς θόρυβο & μιλά πολύ, σε σύγκριση με τους συνομηλίκους.
· Φαίνονται να «μην ησυχάζει ποτέ». Ενδεχομένως να συνυπάρχει και δυσκολία στον ύπνο.
Γ. Παρορμητικότητα:
· Διακόπτει ή θέλει να επιβάλλει την παρουσία του π.χ. σε ομαδικά παιχνίδια
· Ενεργεί πρωτού σκεφτεί
· Μεταπηδά από τη μια δραστηριότητα στην άλλη
· Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του
· Απαντά χωρίς να του δίνεται ο λόγος
· Διακόπτει τις συζητήσεις των άλλων
· Δυσκολεύεται να ακολουθήσει τους κανόνες των παιγνιδιών
· Ξαφνικά κάνει πράγματα χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες των πράξεων του.
· Αδυνατεί να περιμένει τη σειρά του
· Προκαλεί φασαρία
· Είναι ανοργάνωτος.
· Χαμηλός αυτό-έλεγχος
· Διακινδυνεύει δίχως να υπολογίζει τις συνέπειες.
· Οι εργασίες που παρουσιάζουν είναι απρόσεκτες και ημιτελείς.
· Είναι επιθετικό προς τους συμμαθητές ή τους ενοχλεί.
· Μπορεί να αδυνατεί να ακολουθήσει οδηγίες & να φαίνεται σαν να μην παρακολουθεί το συνομιλητή.
Βαρβάρα Γρηγοράκη
Εργοθεραπεύτρια
Υπεύθυνη "Μεγαλώνω"
Κέντρο για το Παιδί & την Οικογένεια
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου