Η ΔΕΠ-Υ ΠΑΕΙ..... ΣΧΟΛΕΙΟ !

      Η Διάσπαση Ελλειματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι μια διαταραχή η οποία εμφανίζεται κυρίως κατά τη νηπιακή ηλικία (3- 7 ετών), ενώ η εκδήλωσή της γίνεται εντονότερη με την ένταξη του παιδιού στο σχολείο, όπου και οι απαιτήσεις για συγκέντρωση της προσοχής,  οργάνωση και συμμόρφωση στους κανόνες είναι αυξημένες. Πρόκειται για μια διαταραχή η οποία επιμένει στο χρόνο και στις διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες και η οποία μπορεί να προκαλέσει  σημαντικές δυσκολίες τόσο στη γενικότερη εξέλιξη του παιδιού όσο και στο περιβάλλον που ζει.

     Ο όρος ΔΕΠ-Υ αναφέρεται σε σοβαρές συμπεριφορικές και γνωστικές δυσκολίες σε σημαντικούς τομείς ζωής, όπως είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις, το σχολείο, η εργασία, η οικογένεια κλπ, εξαιτίας της υπερβολικής κινητικής δραστηριότητας και των δυσκολιών στον έλεγχο της προσοχής και της παρορμητικότητας.  Δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα που οφείλεται στην έλλειψη κινήτρου, αλλά  σε ακούσιες αλλαγές της προσοχής (Το παιδί δεν προσέχει επειδή δεν μπορεί να προσέξει και όχι επειδή βαριέται!)

Χαρακτηριστικά των μαθητών με ΔΕΠ-Υ:

       Παρότι το νοητικό τους επίπεδο κυμαίνεται στα φυσιολογικά ή σε υψηλά επίπεδα, οι μαθητές με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν αρκετές δυσκολίες στον τομέα της μάθησης (π.χ. δυσκολία στην εκμάθηση της ανάγνωσης, στην αντίληψη, στην κατανόηση σχημάτων και μορφών, αδυναμία προσανατολισμού στον χώρο κλπ). Οι δυσκολίες αυτές προκαλούνται από ένα σύνολο συμπτωμάτων που χαρακτηρίζουν τη ΔΕΠ-Υ, μέσα στα οποία ανήκουν μεταξύ άλλων η υπερκινητικότητα, η αδυναμία προσοχής κατά τη διάρκεια εκτέλεσης καθηκόντων και δραστηριοτήτων, η αποδιοργάνωση, η αδυναμία συγκράτησης πληροφοριών κλπ. 
      Σημαντικό ρόλο για τους μαθητές με ΔΕΠ-Υ παίζει και το περιβάλλον μελέτης και διδασκαλίας, καθώς αρκετά συχνά διασπάται η προσοχή τους από θορύβους, δραστηριότητες, μυρωδιές ή απλώς από δικές τους σκέψεις.
       Σε κοινωνικό επίπεδο, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ συχνά δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε ομαδικές δραστηριότητες ή απλά να καθήσουν ήσυχα σε ένα μέρος στην τάξη, με αποτέλεσμα να τους γίνονται παρατηρήσεις και επιπλήξεις, ενώ δυσκολεύονται και στην απόκτηση φίλων αφού συνήθως δεν καταφέρνουν να παίξουν δίκαια και να υιοθετήσουν αποδεκτή συμπεριφορά από την ομάδα.

      Πέρα από την αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς, ορισμένες παρεμβάσεις που μπορεί να κάνει ο ίδιος ο γονιός για να διευκολύνει το παιδί με ΔΕΠ-Υ κατά τη μελέτη και τη διδασκαλία ως ένα βαθμό είναι:

                  Η δημιουργία ενός Προγράμματος Μελέτης, στο οποίο θα είναι καταγεγραμμένες οι δραστηριότητες που πρέπει να πραγματοποιήσει το παιδί καθώς και ο χρόνος υλοποίησής τους (π.χ. Μαθηματικάà 15 λεπτά). Κάθε φορά που ολοκληρώνει μια δραστηριότητα θα βάζει δίπλα ένα τικ. Ο χρόνος υλοποίησης πρέπει να είναι αρκετός για να μπορέσει το παιδί να ολοκληρώσει τη δραστηριότητα με άνεση. Υπενθυμίστε του πόσος χρόνος μένει πριν να τελειώσει ο διαθέσιμος χρόνος. Χρησιμοποιήστε ένα ρολόι για να παρακολουθείτε τα διαλείμματα και το χρόνο που αφιερώνετε στο «διάβασμα».

                  Κάντε αλλαγές στον τρόπο μελέτης, στο περιβάλλον που μελετά, στον τρόπο διδασκαλίας. Περιορίστε τα περιττά ερεθίσματα (π.χ. να μη διαβάζει με την τηλεόραση ανοικτή κλπ)

                  Χωρίστε τις δραστηριότητες και τις οδηγίες πραγματοποίησής τους σε μικρότερα στάδια. 

                  Να κάνει μικρά διαλείμματα εκτόνωσης ανάμεσα στις εργασίες.

                  Συχνά η χρήση εικόνων βοηθά ιδιαίτερα τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να μαθαίνουν και να θυμούνται με μεγαλύτερη ευκολία νέα δεδομένα.

                  Προσφέρετε ανταμοιβές για την ολοκλήρωση των εργασιών του σχολείου (με αυτοκόλλητα, βόλτα κλπ) όταν γίνεται μέσα στο χρόνο που έχετε συμφωνήσει.

      Χωρίς την απαραίτητη βοήθεια το παιδί με ΔΕΠ-Υ, μακροχρόνια  θα αντιμετωπίσουν αρκετές δυσκολίες σε επίπεδο καθημερινότητας, αλλά και ως ενήλικας (στις κοινωνικές επαφές, στην επικοινωνία με άλλα άτομα, αλλά και σε ακαδημαϊκό και σε εργασιακό επίπεδο), αφού δε θα έχει εκπαιδευτεί στο να διαχειρίζεται τον εαυτό του ανάλογα με τις περιστάσεις που αντιμετωπίζει.
Η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς μπορεί να διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό τόσο το παιδί με ΔΕΠ-Υ όσο και τους γονείς και τους δασκάλους του και να βελτιώσει σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής του και τις αποδόσεις του στους τομείς ζωής (σχολείο, αυτοφροντίδα, φίλους κλπ).

Βαρβάρα Γρηγοράκη

Εργοθεραπεύτρια

Υπεύθυνη "Μεγαλώνω"

Κέντρο για το Παιδί & την Οικογένεια